Produkt dodany do koszyka

3 (54) 2018 - Porównanie i metoda. Metody studiów porównawczych.

Porównanie i metoda. Metody studiów porównawczych

Żaneta Nalewajk (Uniwersytet Warszawski)

Artykuł wstępny

W najnowszych „Tekstualiach”, nr 3 (54), koncentrujemy się na zagadnieniu porównywania rozumianego nie tyle jako przedrefl eksyjna, prewerbalna dyspozycja ludzka umożliwiająca elementarną orientację w otaczającym świecie, ile jako metodycznie stosowana operacja poznawcza, którą da się powtórzyć w celu potwierdzenia rezultatów badawczych osiągniętych dzięki jej zastosowaniu. Przeważająca część artykułów zamieszczonych w tym numerze „Tekstualiów” jest zorientowana historycznie. Dzięki ich lekturze można zaobserwować, jak wraz z upływem czasu metoda porównawcza – pierwotnie stosowana w anatomii i badaniach filologicznych – zaczynała obejmować swoim zasięgiem kolejne obszary poznawcze, takie jak językoznawstwo, socjologia, antropologia, etnografi a, fi lozofi a czy przekładoznawstwo. Co więcej, prezentowane w tym wydaniu teksty zostały tak dobrane, by ich lektura pozwalała zdać sobie sprawę, w jaki sposób metoda porównawcza była dookreślana dawniej, a jak jest defi niowana dzisiaj. Zachęcają też do rozważań na temat tego, które z dawniejszych ujęć ze względu na doniosłość epistemologiczną zasługują na długie trwanie, a które z nich właśnie tym trwaniem stawiają pod znakiem zapytania uproszczone opisy dziejów badań komparatystycznych, wspierające się na założeniu, że to, co powstało później, z defi nicji zawsze i bez wyjątku musi cechować się większymi walorami poznawczymi niż to, co powstało wcześniej. Z konfrontacji prezentowanych w tym wydaniu artykułów rodzą się liczne pytania, między innymi o to, czy w odniesieniu do szeroko rozumianych studiów komparatystycznych można jeszcze mówić o istnieniu jednej metody porównawczej, skoro jej przedmioty badań usytuowane w obrębie wspomnianych wyżej dyscyplin różną się zasadniczo, czy też raczej należałoby używać tego terminu w liczbie mnogiej i pisać o metodach studiów porównawczych albo przynajmniej podkreślać transdyscyplinarność metody komparatystycznej i wyraźnie zaznaczać, kiedy jej zastosowanie ma charakter interdyscyplinarny, a kiedy – nie. Nie sposób też pominąć pytania, czy z biegiem lat główne funkcje metody porównawczej, takie jak odkrywanie wspólnej genealogii podobnych do siebie zjawisk, wykrywanie ich modeli lub opisanie wspomnianego podobieństwa jako wyniku reakcji na analogiczne warunki historyczne, uległy jeśli nie radykalnemu przewartościowaniu, to przynajmniej łatwo dostrzegalnym zmianom. W gronie autorów wydania znaleźli się prof. Devin Griffiths z Uniwersytetu Południowej Kalifornii, prof. dr hab. Ewa Kraskowska z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, dr hab. Olaf Krysowski, prof. Uniwersytetu Warszawskiego, Magdalena Filipczuk z Akademii Ignatianum. Prezentujemy także zapis wykładu wygłoszonego 5 października 1870 roku przez Aleksandra Nikołajewicza Wiesiełowskiego O metodzie i zadaniach historii literatury jako nauki w tłumaczeniu na język polski autorstwa Hałyny Dubyk, który stanowi klasyczną pracę podejmującą refl eksję nad zagadnieniem naukowego wartościowania porównań. Zapraszamy również do lektury tekstów literackich: poezji Piotra Matywieckiego, Sławomira Łoniska, Małgorzaty Purzyńskiej, Bartłomieja Siwca, Lesława Nowary, Lesylw Leszka Szarugi, prozy Marka Ławrynowicza, Oli Fudalej i Magdaleny Róży Skoczewskiej oraz wierszy Gintarasa Bleizgysa w tłumaczeniu Zuzanny Mrozikowej.

Wyrażam zgodę na przetwarzanie danych zgodnie z Polityką prywatności. Jeśli nie wyrażasz zgody, prosimy o wyłącznie cookies w przeglądarce. Więcej →

Zmiany w Polityce Prywatności


Zgodnie z wymogami prawnymi nałożonymi przez Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE, w niniejszym Serwisie obowiązuje nowa Polityka prywatności, w której znajdują się wszystkie informacje dotyczące zbierania, przetwarzania i ochrony danych osobowych użytkowników tego Serwisu.

Przypominamy ponadto, że dla prawidłowego działania serwisu używamy informacji zapisanych w plikach cookies. W ustawieniach przeglądarki internetowej można zmienić ustawienia dotyczące plików cookies.

Jeśli nie wyrażasz zgody na wykorzystywanie cookies w niniejszym Serwisie, prosimy o zmianę ustawień w przeglądarce lub opuszczenie Serwisu.

Polityka prywatności